April 19, 2006
چگونه خانه خود را آماده پذيرايي از ميهمانان کنيم
اگر ميـخواهيـد دوستان و آشنايان براي آمدن به منزل شما انگيزه پيدا کنند، بايد تلاش کنيد و خانه خود را به وسايلي مــجهز کنيد که آنها تصور کنند در منزل خودشان هستند و کاملا راحت باشند.
الــبـتـه مـنظور ما اين نيست که خانه خود را به هتل تبديل کنـيد،بلکه تغييرات کوچکي درآن ايجاد کنيد. با اين تغييرات کوچک مـهـمان شما چه 5 دقيـقـه بـمـاند چـه 5 روز متوجه مهمان نوازي شما خواهد شد.
در دستشويي
ــــــــــــــــــــــــ
حوله هاي تميز
حتي اگر مهمان ها فقط سالي يک بار به خانه شما مي آيند، داشتن يک دست حوله تميز ضروري است. هيچ کس دوست ندارد با دست هاي خيس از دستشويي بيرون آيد. نکته: شلوار جايگزين مناسبي براي حوله به شمار نمي رود.
صابون مايع
شستن دستها نشان دهنده رعايت پاکيزگي است و انجام آن ضروري مي باشد. شستن دست ها در پيشگيري از بيماري هاي نيز موثر است. با مقدار کمي صابون مي توانيد خود و مهمان هايتان را پاکيزه و سلات نگاه داريد.
مسواک باز نشده جديد
آيا تا به حال اتفاق افتاده که در زمان مسافرت رفتن مسواک خود را در خانه جا گذاشته باشيد؟ مطمئنا ميهمانها مي توانند بروند از مغازه براي خودشان يک مسواک بخرند، اما اگر شما يک مسواک باز نشده داشته باشيد نشان مي دهد که براي انها ارزش قائل بوده و از قبل به فکرشان بوديد.
سطل زباله(همراه با کيسه زباله)
اين يکي بيشتر به درد خودتان مي خورد تا آنها. ميهمان ها زباله توليد مي کنند، اگر نمي خواهيد که همه چيز بر روي زمين ريخته شود، پس بهتر است از سطل زباله استفاده کنيد، اگر نمي خواهيد وقت زيادي را صرف تميز کردن سطل بکنيد، داخل آن يک عدد کيسه زباله قرار دهيد.
خوشبو کننده هوا
دستشويي مکاني است پر از بوهاي متعفن. اين حقيقت دارد؛ اما شما نيايد بوها را به مشام ميهمانانتان هم برسانيد ( يا اينکه آنها اين کار را انجام دهند) اسپري هاي خوشبو کننده هوا مي توانند معجزه بيافرينند.
دستمال کاغذي
هيچ چيز شرم آور تر از نداشتن دستمال کاغذي نيست. مقدار زيادي از آن را در دستشويي، جايي که کاملا قابل رويت باشد، قرار دهيد.
سشوار
اگر کسي در مسافرت بوده و چند روزي براي استراحت به خانه شما آمده، سشوار يکي از نيازهاي اساسي او است. پس اگر کچل هم هستيد يکي از آنها را در دست رس قرار دهيد.
دارو
در مورد شکم و سر فکر کنيد. در جعبه دارو ها حتما قرص هاي سردرد، دل درد و قرص ضد اسهال قرار داشته باشد.
گوش پاک کن
اگر مهمان ها مسافت زيادي را براي رسيدن به خانه شما طي کرده باشند، قطعا گوش آنها هوا و گرد به خود گرفته. پس وسيله مورد نياز براي تميز کردن را در اختيارشان قرار دهيد.
کرم مرطوب کننده
اين ماده استفاده هاي متفاوتي دارد. از چرب کردن لب ها گرفته تا مراقبت از پوست و موارد استفاده اي که قابل ذکر نمي باشند. بنابر اين به مهمانهايتان لطف کنيد و آنرا در معرض ديد قرار دهيد.
وسيله اي براي ايجاد سر و صدا
کمي عجيب به نظر مي رسد، اما اجازه دهيد تا توضيح دهيم: شايد در دستشويي صداهايي از ما خارج شود که نخواهيم کسي متوجه آنها شود. وسيله اي مانند راديو را در اختيار مهمان هايتان قرار دهيد تا از اين طريق بتوانند آن نوع صداها را بپوشانند.
در اتاق مخصوص مهمان
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
يک جعبه دستمال کاغذي
همه مردم عطسه مي کنند، آب دهان خود را بيرون مي ريزند و حشرات موذي را مي کشند. اما در چنين مواقعي که نمي خواهيد به دنبال دستمال بگردند. پس لطفا آنها را در دسترس قرار دهيد.
ملافه هاي تميز
بعد از من تکرار کنيد: شما بايد قبل از اينکه مهمان ها از راه برسند تمام ملافه ها را تعويض کنيد. در غير اينصورت اين کار شما ممکن است به عنوان نوعي بي ادبي تلقي شود.
حوله هاي تميز
مثل ملافه در مورد حوله نيز نمي توان بحث کرد. اگر مي خواهيد با اين قضيه برخورد فوق العاده اي داشته باشيد مي توانيد چند دست حوله تميز بيرون بگذاريد تا ميهمانان بتوانند هر روز از يک حوله تميز استفاده کنند.
تلفن
بله، بيشتر افراد اين روزها از موبايل استفاده مي کنند، اما اشکالي ندارد که يك گوشي تلفن در اتاق آنها قرار دهيد. زيرا ممکن است سرويس دهي گوشي آنها در محل زندگي شما چندان رضايت بخش عمل نکند.
ساعت روميزي
کمتر اتفاق مي افتد که افراد در مسافرت با خود ساعت حمل کنند. اما هميشه روزهايي هست که بايد سر موقع در جايي حاضر شوند ( به ويژه روز آخر) ساعت روميزي زحمت بيدار کردن آنها را از دوش شما بر مي دارد.
در اتاق نشيمن
ــــــــــــــــــــــــــ
چيزي براي خواندن
بايد جالب، قابل فهم و متدوال باشد. مي توانيد مجله هايي که بي طرف بوده و نسبتا جذاب هستند را بر روي ميز قرار دهيد. به عنوان مثال يک مجله که بتوانند اخبار روزانه را مطالعه کنند و مجله اي ديگر که بتواند آنها را سر گرم کند.
کتاب رو ميزي
بيشتر افراد شايد اصلا به اين کتاب توجهي نکنند، اما اگر شما چنين کتابي را بر روي ميز قرار ندهيد ميز خالي به نظر مي رسد. موضوع کتاب مي تواند هر چيزي باشد و بايد پر از عکس باشد. اينطوري مهمانها شما را بهتر مي شناسند. اگر کتاب در مورد سرگرمي مورد علاقه شما باشد که چه بهتر. اين امر باعث مي شود که بتوانيد به راحتي با هم در مورد آن به صحبت بنشينيد.
پتو
يک پتو بر روي مبل راحتي بگذاريد. براي يک شب سرد، يک چرت کوتاه و تماشاي فيلم هاي ترسناک مفيد است.
بالشتک (کوسن)
قانون من در مورد مبل اول راحتي و بعد ظاهر آن است. مبل راحتي شما بايد هر دوي اين موارد را دارا باشد، و بالشتک به انجام اين کار کمک مي کند. يا اين کار به ميهمانان خود نشان مي دهيد که هم سليقه خوبي داريد و هم به نوعي مبل شما برايشان راحت تر جلوه مي کند.
موزيک هاي متفاوت
اين براي مجموعه شخصي شما نيست، تنها براي ايجاد يک حال و هواي ديگر در خانه است. کمي جاز، کلاسيک، موسيقي هاي محلي و آهنگ هاي ملايم به شما در انجام اين کار کمک مي کند.
در آشپزخانه
ـــــــــــــــــــــ
آب يخ
بيشتر مردم دوست ندارند از شير آب بخورند. شما بايد آب تصفيه شده به آنها بدهيد ( اگر مي خواهيد کلک بزنيد مي توانيد از شير آب پر کنيد و آنرا در يخچال قرار دهيد) يا از آب هاي معدني استفاده کنيد.
نوشيدني
زماني که براي شما مهمان مي آيد اولين چيزي که به آنها تعارف مي کنيد، يک ليوان نوشيدني است. اما اگر يک منوي کامل از نوشيدني هاي مختلف را به انها ارائه دهيد مسلما احساس بهتري پيدا مي کنند. لازم نيست همه نوشيدني ها در يخچال شما پيدا شود، اما نوشيدني هاي اساسي را داشته باشيد: آب ميوه ، نوشابه هاي گاز دار (رژيمي و معمولي) شراب.
ظروف تميز
هيچ کس دوست ندارد زماني که به منزل شما مي ايد شروع به شستن ظرف ها نمايد و يا منتظر بنشيند تا شما اين کار را انجام دهيد. بشقاب و قاشق چنگال بايد در قفسه هاي مخصوص به خودشان قرار بگيرند نه در سينک ظرفشويي.
ساير ملزومات
ـــــــــــــــــــــــ
جوراب و دمپايي روفرشي
اين دو مورد مثل شکر و تخم مرغي که براي درست کردن کيک لازم هستند جزء ضروريات به شمار مي روند. کمتر کسي آنها را در اختيار ميهمانانش قرار مي دهد، اما اگر شما اين کار را انجام دهيد تبديل به يک ميزبان افسانه اي مي شويد.
لباس هاي اضافه
در اين مورد هر کاري که از دستتان بر مي آيد انجام دهيد. لازم نيست که برويد بيرون و آنها را از نو خريداري کنيد چرا که همه ما لباس هايي داريم که ديگر از آنها استفاده نمي کنيم. پس بهتر است آنها را براي مهماني که چمدان لباس هايش را گم کرده کنار بگذاريد.
بگذاريد آنها احساس کنند که در خانه خودشان هستند
شما هم متوجه شده ايد که تنها برخي از اين موارد واجب و ضروري هستند. خوب، کاملا درست است.
اما گوش کنيد: مردم براي جزئيات اهميت بسياري قائل هستند، کسي شما را مجبور به انجام چنين کارهايي نمي کند، اما اگر مي خواهيد از خود خاطره خوشي در ذهن آنها به يا دگار بگذاريد، ارزش کمي تلاش اضافه را دارد.
Posted by yahyaee at 07:45 PM | Comments (0)
ارتباطات خانوادگي و تأثير آن بر بهداشت روان
http://www.tebyan.net/Teb.aspx?nId=10160
كاربر محترم اين مطلب در دو قسمت ارائه مي گردد.
ارتباط و اجزاي آن
در فرآيند يك ارتباط ، حداقل چهار عنصر دخالت دارد:
1- پيام دهنده
2- پيام گيرنده
3- پيام
4- وسيله ي انتقال پيام
پيام دهنده ، كسي است كه پيام را به صورت كلامي يا غير كلامي ( ايما و اشاره ) به ديگري انتقال مي دهد.
گيرنده ي پيام، كسي است كه پيام را يا به صورت شنيداري يا به صورت اشاره اي دريافت مي كند.
پيام، محتوايي است كه به وسيله ي پيام دهنده ارسال و به وسيله ي پيام گيرنده دريافت مي شود.
وسيله ي انتقال پيام، كلام يا ايما و اشاره است.
بنابر عقيده ي آيزرر سه عامل در ايجاد ارتباط وجود دارد: فرستنده ي پيام كه بايد پيامي را بفرستد، پيام كه به صورت كلامي يا غير كلامي از جانب فرستنده ارسال مي گردد و گيرنده ي پيام كه پيام فرستاده شده را دريافت مي کند و مورد تجزيه و تحليل قرار مي دهد.
اعضاي يك خانواده، ارتباطات خود را با يكديگر به دو شيوه ي كلامي (VERBAL) و غير كلامي (NONVERBAL) برقرار مي كنند. در جريان استفاده از اين دو شيوه است كه به طور مستقيم يا غيرمستقيم بخش عمده اي از اختلالات ، آموزش و انتقال داده مي شوند و باعث تنزل سطح سلامت روان مي گردند. پاره اي از اين اختلالات نتيجه ي مستقيم استفاده از ابزارهاي ارتباطي مخدوش و پاره اي ديگر، عوارض غيرمستقيم اين گونه ارتباطات اند. بنابراين هدف عمده ي اين بحث، بررسي ابعاد مختلف آسيب شناسي ارتباطات كلامي و غير كلامي بين اعضاي خانواده است.
پيام و انواع آن
پيام به دو صورت كلامي و غير كلامي بيان مي شود . پيام كلامي ، پيامي است كه با گوش شنيده مي شود و در بيان آن دستور زبان رعايت مي گردد. محدوديت اين نوع پيام در آن است كه برخي احساسات و عواطف انسان به صراحت در قالب كلمات قابل بيان نيستند. در پيام غيركلامي، گفته اي وجود ندارد و پيام بيشتر از طريق ايما و اشاره ها و حالات ، مبادله مي شود.
پيام كلامي مي تواند به شكل هاي مختلف مخدوش باشد: مثلاً همراه با صداي لرزان باشد ، با لكنت همراه باشد، خيلي بلند يا خيلي آرام باشد ، سريع يا خيلي شمرده باشد، يا همراه با كلمات خشن ، تند ، زننده و اصطلاحات نامعقول باشد. همچنين كلام پيام دهنده مي تواند اثر نامناسب داشته باشد يا اصلاً اثر و نفوذ چنداني نداشته باشد. به همين ترتيب پيام هاي غير كلامي نيز مي تواند به اشكال مختلف مخدوش باشد و محتواي پيام را آسيب زا نمايد. مثلاً حركات سر در هنگام ارسال پيام نامناسب باشد، چهره ي فرد غمگين و گرفته باشد، نگاه ها رنج آور باشد، نگاه به موقع و درست نباشد، هنگام گفت و گو اصلاً ارتباط چشمي برقرار نشود، از حركت هاي دست به طور نامناسب يا زياد استفاده شود يا فاصله ي فرد پيام دهنده با گيرنده ي پيام، معقول و مناسب نباشد.
از آن جا كه گيرنده ي پيام، انساني با خصوصيات فردي ويژه، احساسات، ادراكات و توقعات خاص خود است، نوع پيام و نحوه ي ارسال آن را مورد تجزيه و تحليل قرار مي دهد و استنباط ها و نتيجه گيري هايي مي كند كه مي تواند بر فرايند رشد، خود پنداره Self-Concept ( تصور هركس از خود ) ، عزت نفس و اعتماد به نفس او تأثير گذار باشد. بنابر عقيده ي آيزرر، گيرنده ي پيام، پيام ارسال شده را با توجه به خصوصيات فردي، احساسات، ادراكات، توقعات، انگيزه ها و زمينه هاي قبلي تجزيه و تحليل مي كند و به استنتاج آن مي پردازد؛ لذا گاهي اوقات بر اثر عوامل فوق، برداشتِ گيرنده از پيام دريافت شده ، با هدف فرستنده متفاوت است.
به اين ترتيب پيام هايي كه در بر دارنده ي توهين، تحقير، توبيخ ، سرزنش ، و القا كننده ي نقاط ضعف و ناتواني اند، در فرد ايجاد خود پنداره ي منفي، عزت نفس و اعتماد به نفس پايين مي كنند. به عنوان مثال: وقتي كه پدري خطاب به فرزندش مي گويد: « تو هيچ وقت كاري را درست انجام نمي دهي»، اين پيام حاوي ناتواني فرزند براي هميشه و در همه ي امور است. تجزيه و تحليل اين پيام توسط فرزند مي تواند منتهي به اين نتيجه گيري شود كه : «من آدم ناتوان و نالايقي هستم و هيچ وقت نمي توانم يك كار را درست و كامل انجام دهم.» تأثير اين پيام در درازمدت مي تواند ايجاد تصويري منفي از كودك براي خودش، خودارزيابي پايين و ناتواني در انجام امور ، در موقعيت هاي خاص باشد. همين پيام ممكن است بدون استفاده از زبان و كلام ، و صرفاً با حركات سر و صورت و چهره ي پدر ارسال شود.
هنگامي كه يك زن در مواجهه با ضعف يا كم كاري شوهر در يك مورد، چهره اش را درهم مي كشد و با تكان دادن سر مي گويد: « به تو هم مي گويند مرد ؟!» به گونه اي القائات فوق را در بر دارد. نمونه ي اين گونه پيام ها مي تواند در سه دسته ي ارتباطات درون خانوادگي به طور مكرر ارسال و دريافت شوند. ارتباطات درون خانوادگي معولاً شامل ارتباط والدين با يكديگر، والدين با فرزندان و فرزندان با يكديگر است كه هر يك از محورهاي مخدوش فوق در نحوه ي ارسال پيام مي تواند آسيب زا گردد و علاوه بر تأثيرات فردي و شخصيتي، روابط عاطفي نظام درون خانواده و بين اعضا را مختل نمايد. اين آشفتگي ارتباط گاهي چنان دامنه دار و گسترده و درازمدت مي شود كه يا به طور كلي ارتباط بين بعضي از اعضا را قطع مي كند( مثلاً زن و شوهر سال ها با يكديگر زندگي مي كنند ولي در واقع نوعي طلاق رواني بين آنها حاكم است ) يا اگر ارتباطي هم وجود داشته باشد، همراه با ملامت، سرزنش ، تحقير و حرف هاي توهين آميز و نيش دار است.
بنابر عقيده ي «ستير» در تمام خانواده هاي آشفته:
ارزش خود (عزت نفس) پايين است، ارتباط غيرمستقيم، مبهم و نادرست است. قواعد ( نظام خانوادگي و شيوه هايي كه براي بيان احساسات و اعمال به كار مي رود) خشك و بي روح و ناسازگار و يكنواخت اند و پيوند با اجتماع بر اساس ترس و آرام كردن خشم و سرزنش است. در حالي كه در خانواده هاي سرزنده و بالنده:
سطح ارزشِ خود بالاست. ارتباط ، مستقيم واضح، صريح و صميمانه است. قواعد قابل انعطاف، انساني، مقتضي و دستخوش تغيير است و پيوند با اجتماع نيز باز و اميدبخش است.
ارتباط كلامي به اعتباري مي تواند به سه شكل زير باشد:
1- كلام مستقيم ، رسا و قابل فهم
2- کلام غيرمستقيم ، نارسا و پيچيده
3- كلام دروغ
هر چه كلام غير مستقيم تر، نارساتر، پيچيده تر و آميخته با دروغ باشد، درك آن مشكل تر و ميزان آسيب زايي آن بيشتر است. مشكل ديگري كه در ارتباط كلامي بين اعضاي خانواده مي تواند روابط درست را مختل نمايد، استفاده از واسطه ها يا ميانجي ها در برقراري ارتباط است. اين واسطه ها عبارت اند از:
الف) افراد ديگر (مثلاً پدر به جاي گفت و گوي مستقيم با همسرش ، به فرزند خود مي گويد: « به مادرت بگو كه ...»
ب ) استفاده از پيام گير و ضبط صوت
ج) استفاده از كنايه ها، استعاره ها و ضرب المثل ها ( مثلاً شوهر به جاي استفاده از نام همسر، از نام فرزند يا برادر همسر براي صدا كردن او استفاده مي كند )
موانع يا علل عدم استفاده از زبان رسا، مستقيم و قابل فهم عبارت اند از:
1- عادت نكردن ( يادگيري غلط)
2- باورهاي غلط
3- تكبر و غرور
4- ترس
5- شرم و حجب و حياي نامعقول
هر يك از علت هاي ياد شده اگر مانع استفاده ي درست از زبان در ارتباط شود، فرايند رابطه را دچار مشكل مي کند و موجب بروز اختلال مي گردد.
يادگيري هاي غلط در استفاده از ارتباط زباني يا عادت نكردن به ارتباط زباني مناسب يكي از علت هاي اصلي در مخدوش شدن ارتباط كلامي است كه عدم عادت به استفاده ي مناسب از آن، حداقل آسيبي كه وارد مي كند، محدود كردن روابط عاطفي گرم و سازنده بين اعضاي خانواده است. گاهي باورهاي غلط فرهنگي مانع كاربرد زبان ارتباطي مناسب است، باورهايي مانند: « زن ذليل شدن، مرد ذليل شدن، سوء استفاده كردن، حريف شدن، خود را گم كردن و ...» . گاهي تكبر و غرور باعث مي شود اعضاي خانواده در ارتباط كلامي خود از به كار بردن كلمات صميمانه و آميخته به عنصر عاطفي خودداري نمايند.
ترس از تنبيه يا تحقير شدن، مخصوصاً در ارتباط كلامي فرزندان با والدين، يكي از علت هاي صحبت نكردن يا بيان نكردن مشكلات يا خواسته ها در روابط است كه اين امر گاهي علت اصلي دروغ گفتن نيز مي باشد. يكي ديگر از علل عدم استفاده از زبان مناسب در ارتباط كلامي، شرم و حجب نابجاست كه اين امر نيز، هم كاربرد كلمات و جملات عاطفي صميمانه را مانع مي شود و هم در بيان بسياري از خواست ها و نيازها ايجاد سد مي كند.
بسياري از اختلالات رفتاري و رواني، ناشي از نوع ارتباطات غلط کلامي و غيرکلامي در درون نظام خانواده است. در اين بخش تعدادي از اين اختلالات که به طور مستقيم يا غيرمستقيم، پيامد اين گونه ارتباطات است، مورد بررسي قرار مي گيرد.
1- دروغ گويي:
شايع ترين و بارزترين اختلال در درون نظام خانواده که بين اعضا ، ايجاد عدم اعتماد و اطمينان مي کند، دروغ گويي است. اين عمل با نتيجه ي مستقيم يادگيري توسط ساير اعضاي خانواده است يا نتيجه ي ترس و شرم و حجب و حيا يا به خاطر تکبر و غروري است که معمولاً بزرگ ترها نسبت به يکديگر يا نسبت به اعضاي کوچک تر خانواده دارند.
2- اختلالات گفتاري:
اختلالات گفتاري دسته اي از اختلالات هستند که به نحوي در بيان و درک گفتار ايجاد مشکل مي نمايند. شايع ترين آن ها لکنت زبان است. اگر در ايجاد اختلال لکنت ، شيوه هاي ارتباطي نقش قاطع و تعيين کننده اي ندارند، اما در بروز و تشديد آن تأثير بسزايي دارند. نحوه ي برخورد با لکنت فرد مبتلا توسط ساير اعضا، مثلاً تکرار کلام به صورت تقليد از فرد مبتلا يا مسخره کردن او در جمع به اشکال مختلف، نه تنها مشکل گفتاري را تشديد مي کند، بلکه عزت نفس و اعتماد به نفس فرد مبتلا را کاهش مي دهد.
3- اختلالات تيک:
اختلالات تيک به حرکت يا ايجاد اصوات غيرارادي، ناگهاني، سريع، ناموزون و حرکت کليشه اي مداوم بدن، اطلاق مي شود. اختلال تيک به دو صورت گذرا و مزمن تقسيم مي شود و هر کدام شامل تيک صوتي و حرکتي است.
نحوه ي برخورد کلامي يا تقليد رفتارهاي فرد مبتلا به تيک يا مسخره کردن حرکات او هم در مورد تيک هاي صوتي ، و هم در مورد تيک هاي حرکتي، به شدت ، اختلال تيک را افزايش داده، فرآيند بهبودي را به تأخير مي اندازد.
4- بي اختياري ادرار:
مشکل بي اختياري ادرار يا شب ادراري يکي از مشکلات شايع دوران کودکي است. امروزه مشخص گرديده که مسائل و مشکلات گذرا و ديرپاي درون خانواده علاوه بر نقشي که در بروز و پديدآيي اين اختلال دارند، در تشديد و تداوم آن نقشي اساسي تر و جدي تر خواهند داشت. آموزش هاي غلط کلامي در مورد کنترل ادرار، تذکرهاي نابجا و سخت گيري هاي بي مورد از جلمه علل رواني – اجتماعي بي اختياري ادرارند. علاوه بر آن، بيان مشکل بي اختياري در بين اعضاي خانواده و ساير افراد، دادن القاب و اسامي خاص به کودکان مبتلا و هر گونه تحقير و تنبيه کلامي که در مورد فرد مبتلا به اين اختلال اعمال مي شود، در کاهش اعتماد به نفس و ارزش خود تأثير مي گذارد ، و دامنه و طول مدت بي اختياري را افزايش مي دهد.
5- اختلالات اضطرابي:
اختلالات اضطرابي به شکل هاي مختلف از جمله اضطراب منتشر، اضطراب جدايي، ترس هاي مرضي، وسواس فکري و عملي بروز مي کنند که يکي از علل مهم اضطراب، مخصوصاً در مورد ترس هاي غيرمنطقي و وسواس، عامل يادگيري است. نوع کلامي که توسط والدين و بزرگ ترها در مواجهه با موقعيت هاي خاص مثل: مواجه شدن با يک حشره، حيوان يا رعد و برق و امثال آن به کار برده مي شود يا رفتارهاي غيرکلامي که بروز داده مي شوند، در ايجاد ترس هاي مرضي يا غير منطقي نقش اساسي دارند. رفتارهاي کلامي و غيرکلامي در مورد نظافت، نظم و ترتيب، شست و شو، آداب و رسوم و امثال آن توسط اطرافيان، زمينه ساز و تشديد کننده ي وسواس هاي فکري و عملي اند. رفتارهاي تهديد آميز والدين نسبت به يکديگر، تهديد والدين براي جدايي و طلاق، گفت و گوي مداوم درباره ي مسائل بيمناک و هراس آور، ژست هاي ترسناک گرفتن، بيان ترس و شيوه ي ابراز آن، تنبيه هاي کلامي خطرناک و ... در ايجاد و تشديد اضطراب جدايي، اضطراب منتشر و ترس هاي دوران کودکي بسيار مؤثرند.
6- رفتارهاي کليشه اي و عادتي:
رفتارهاي عادتي يا کليشه اي مثل ناخن جويدن، دسته ي ديگري از اختلالات اند که نوع ارتباط کلامي يا غيرکلامي اطرافيان در تشديد و حتي پديد آوردن پاره اي از آنها نقش دارند. به عنوان مثال ناخن جويدن مي تواند ناشي از رفتار غير کلامي يکي از اعضاي خانواده در مواجهه با يک حالت هيجاني باشد که از طريق مشاهده و انتقال آن، يکي ديگر از اعضا را نيز مبتلا مي سازد.
7- کودک آزاري:
ساده ترين و در عين حال گسترده ترين عوارض ارتباط هاي کلامي و غير کلامي نامناسب در پديده ي کودک آزاري مشاهده مي شود. اگر کودک آزاري را طيف دامنه داري از غفلت و بي توجهي تا آزار جسمي، جنسي و حتي قتل تعريف کنيم، رفتارهاي ارتباطي اطرافيان، مخصوصاً والدين، خواهران و برادران بزرگ تر در اعمال آن جايگاه ويژه اي دارد. استفاده از عبارت هاي تهديد کننده، تحقير کننده و کاربرد جملاتي که در آن ها به نوعي تماميت شخصي يا شخصيتي کودک مورد خطاب واقع مي شود. سندرم ( syndromeنشانگان ، تعدادي خصوصيات ، رويدادها يا رفتارها که به نظر مي رسد با هم ديده مي شوند يا به نحوي وابسته و هماهنگ هستند ) کودک آزاري را ايجاد و تشديد مي کند. کودکي که از اين اختلال و سندرم رنج مي برد، معمولاً خودپنداره ( تصور هر کس از خود ) و عزت نفس پاييني دارد. احساس ترس، گوشه گيري، افسردگي، درماندگي آموخته شده، اضطراب و اختلالات خواب از ديگر عوارض کودک آزاري است.
8- ناهنجاري هاي جنسي:
در پديد آمدن تداوم ناهنجاري هاي جنسي، در کودکان و نوجوانان، مخصوصاً گرايش هاي جنسي زودرس و حتي بلوغ جنسي زودرس، ارتباطات کلامي و غيرکلامي افراد بزرگسال تأثير انکار ناپذيري دارد. به کار بردن اصطلاحات و عبارات تحريک آميز نسبت به کودک يا در مقابل کودک، استفاده از اشاره ها و استعاره ها و لطيفه هاي تحريک آميز ، رفتارهاي تحريک کننده ي بدني و انجام رفتارهاي جنسي هر چند خفيف و ظريف ، از جمله ارتباط هاي کلامي و غيرکلامي مؤثر بر ناهنجارهاي جنسي در کودکان و نوجوانان به شمار مي آيند.
9 - اختلال سلوک
اختلال سلوک عبارت است از الگوي رفتاري مداومِ مقاوم که در آن حقوق اساسي ديگران يا هنجارهاي اجتماعي و اصول عمده ي متناسب با سن زير پا گذاشته مي شود.
خطر ابتلا به اختلال سلوک در کودکاني که يکي از والدين حقيقي يا والد خوانده ي آنها به اختلال شخصيت ضد اجتماعي مبتلاست يا يکي از برادران يا خواهران آنها مبتلا به اختلال سلوک است، بيشتر است. اين اختلال همچنين در کودکاني که والدين آنها وابستگي به الکل، اختلالات خلقي، اسکيزوفزني يا اختلال بيش فعالي همراه با عدم توجه يا اختلال سلوک داشته اند، شايع تر است. صرفنظر از تأثيرات وراثتي والدين بر کودکان که در اين اختلال گزارش شده، بخش عمده اي از رفتارهاي ضداجتماعي و مرتبط با اختلال سلوک و بزهکاري، ناشي از آموزش توسط پيام هاي کلامي و غير کلامي والدين، خواهران و برادران است.
10 - اختلال گستاخي ( لجبازي) يا بي اعتنايي مقابله اي:
اين اختلال عبارت است از: الگوي رفتاري منفي کارانه، خصمانه و بي اعتنا که حداقل به مدت شش ماه طول مي کشد و با خصوصياتي همچون زود عصباني شدن ، با بزرگسالان مشاجره کردن، عملاً مزاحمت فراهم کردن، کينه توزي، خشمگيني و حساسيت همراه است.
اختلال بي اعتنايي مقابله اي در خانواده هايي که حداقل يکي از والدين سابقه ي ابتلا به اختلال خلقي، اختلال بي اعتنايي مقابله اي، اختلال سلوک، اختلال شخصيت ضداجتماعي يا اختلال مربوط به مواد دارد، شايع تر است. کودکاني که مادران آنها از اختلال افسردگي رنج مي برند بيشتر به رفتار مقابله اي مبتلا مي شوند. ضمن توجه به تأثيرات وراثتي در بروز و پديد آيي اين اختلال (بي اعتنايي مقابله اي) ، رفتارهاي ارتباطي والدين مبتلا به اختلالات خلقي و سلوکي ، شخصيت ضداجتماعي يا اختلال مربوط به مواد و افسردگي نيز جايگاه ويژه اي دارد. اگر رفتارهاي کلامي و غيرکلامي والدين مبتلا به اختلالات فوق را که در برگيرنده ي پيام هاي ضداجتماعي، بزهکارانه و ناتواني در ابراز مناسب عاطفه و هيجان است، در نظر بگيريم ، هر يک به نوعي در ارسال پيام هاي نامناسب و حتي متضاد که گمراه کننده يا گيج کننده و گاهي عاري از محبت و دلبستگي است، دخالت دارند که به گونه اي در ايجاد اختلال لجبازي يا بي اعتنايي مقابله اي نمودار مي شوند.
بررسي دقيق تر سبب شناسي در مورد اختلالات، مخصوصاً اختلالات دوران کودکي نشان مي دهد که ارتباط هاي کلامي و غير کلامي اعضاي خانواده، مخصوصاً والدين در سال هاي اوليه ي کودکي، در شکل گيري و تداوم اين اختلالات نقشي کليدي داشته، گاهي علت اصلي در عدم بهبودي يک اختلال مي باشد. علاوه بر اختلال هاي شناخته شده که پيام هاي کلامي و غير کلامي در آنها نقش دارند، بسياري از مشکلات زودگذر و پايدار ارتباطي بين اعضا نيز هيچ دليل واضح ديگري جز مخدوش بودن پيام هاي ارتباطي ندارند. احساس کسالت و کدورت از يکديگر، قهر کردن، بي حوصلگي در تحمل يکديگر، ناتواني در ابراز عواطف عميق نسبت به يکديگر، ناتواني در بلند خنديدن، نق زدن، غر زدن، لجبازي کردن، عواطف دوگانه ي عشق و نفرت نسبت به يکديگر داشتن، حسادت و افکار آلوده به انتقام و .. از جمله ي اين گونه مشکلات هستند.
Posted by yahyaee at 07:38 PM | Comments (0)